Eski İstanbullular, şehrin farklı köşelerine dağılmış memba sularını iyi bilirler ve bu sulardan en az birkaç çeşidini evlerinde mutlaka bulundururlardı.
Suların sertliğine göre hangi yemekten sonra ne cins suyun tüketilmesi gerektiğine dair yerleşmiş ritüeller vardı.
Evin büyükleri “bana bir bardak Karakulak getirir misin?” dediğinde Karakulak suyu yerine başka bir su gelirse bu bir söylenme ve kınama gerekçesiydi.
Vay efendim.! akşam yemekte balık yendiği bilinmiyormuş da Kayışdağı suyu getirilmiş, balık yedikten sonra Karakulak içilirmiş gibisinden söylenmeler başlardı.
İstanbul’un memba suları ve su müptelaları hakkındaki su hikayelerine kulak verirsek 1940’lı yıllarda Akşam Gazetesi’nde köşe yazarı olan Sadeddin Gökçepınar, içme suyunu değiştirmenin insan sağlığına faydası konusunda şunları söylemiş: “Hemen her hastaya hava değişikliği tavsiye edilir. Su değişikliği tavsiye eden doktora bilmem rastlayan var mıdır? Çamlıca’da gayet nefis cinsten 14 ayrı su varmış. Bunların içinde Tomruk, Küçükçamlıca, Tantavi ve Büyükçamlıca suları başta gelmekteymiş.
Varlıklı Çamlıcalılar her on günde bir içtikleri suyu değiştiriyorlarmış. Daima aynı suyu içmek, aynı yerde ikamet etmeğe benzermiş. Sağlam insanların su değiştirmesi seyahat etmek yerine geçermiş. Çamlıca âşıklarından biri olan ve cenazesi Missouri zırhlısı ile şehrimize getirilen eski Washington Büyükelçisi Münir Ertegûn, üstat Ercüment Ekrem’e gönderdiği bir mektupta bir bardak Çamlıca suyu için ömrünün altı ayını seve seve vereceğini yazmış.”
Ahmet Hamdi Tanpınar, “Beş Şehir” adlı eserinde İstanbul’un sularıyla ilgili bir hâtırasını nakleder:
“…Çocukluğumda, bir Arabistan şehrinde ihtiyar bir kadın tanımıştık. Sık sık hastalanır, humma başlar başlamaz İstanbul sularını sayıklardı: Çırçır, Karakulak, Şifa Suyu, Hünkar Suyu, Taşdelen, Sırmakeş… İstanbul bu kadın için serin, berrak ve şifalı suların şehriydi.”
İstanbul’un Suları, Tijen Sabırlı
